Ñembohetejey arandukarenda — kóva hína pe reñe’ẽva ko’ág̃a. Ñembohetejeyopetã ombyaty peteĩ tendápe opa mba’e tekove ymaguare rehegua: mba’épa hína ñembohetejey, mba’épa ojeroja hína opaichagua tapicha, mba’épa ojuhu umi tembikuaatyhára, mba’éichapa oiko pe ñembojevy ha moõpa ikatu rejuhu peteĩ tembikuaatyhára oñe’ẽva ne ñe’ẽme.
Heta tapicha ndohechái porã pe tembiapo réra. Ha katu katuete imandu’a “oĩhague peteĩ arandukarenda ñembohetejey rehegua”. Upévare ko kuatia hína pe okẽ. Ko’águi ikatu reike opaichagua vorekuérape: kuatiakuéra, ñe’ẽryru, arandukakuéra ha tembikuaatyhára kuéra jehaipyre.
Mbykymi: mba’épa oĩ ko arandukarendápe
- Mbohovái sapy’aite umi porandu tuichavéva ñembohetejey ha tekove ymaguare rehegua.
- Pe ñembohetejey rembiasakue: Índia, Gyresia Ymaguare, vúda jerovia, kávála, espíritismo.
- Tembikuaaty: mitãkuéra imandu’áva tekove ymaguare rehe, ñembojevy, “tekove tekove apytépe”.
- Umi tembikuaatyhára tuichavéva ha iñarandukakuéra.
- Ñe’ẽryru: karma, ánga, tekove ymaguare, ñembojevy, ñembohetejeykuaaty.
- Mba’éichapa ikatu reiporavo peteĩ tembikuaatyhára ha tembikuaatyhára kuéra jehaipyre ne ñe’ẽme.
Mba’épa hína ñembohetejey?
Ñembohetejey ha’e pe ñeimo’ã mano rire pe ánga térã pe yvypóra apytu’ũ heñói jeyha, peteĩ tete pyahúpe. Ambue héra kóvape: ñembohetejey, jeheñói jey, ánga jehasa. Tembikuaaty ha arandupy arandukakuérape ojejuhu pe ñe’ẽ “metempsicosis”.
Tekove ymaguare ha’e pe tekove, oje’éva, pe ánga oikove hague ko’ág̃a mboyve. Peteĩ tekove ymaguare imandu’a ha’e ta’anga, ñeñandu ha arandu ndaikatúiva pe yvypóra ombohovái ko tekove rembiasápe.
Eikuaave hag̃ua — pe kuatiápe mba’épa hína ñembohetejey ha mba’épa oikuaa hese tembikuaaty ha pe wiki-kuatiápe “Ñembohetejey”.
Moõpa ojeroja ñembohetejey: pe ñeimo’ã rembiasakue
Pe ñembohetejey ñeimo’ã ha’e peteĩ umi tuichavévagui. Ojehechauka opaichagua tapicha apytépe oñondivepa’ỹre.
- Índia. Hinduísmope pe ánga ohasa heñói ha mano apytépe — samsara. Mba’épa ojapo pe yvypóra, upéva ojevy jey chupe — kóva hína karma. Pe meta ha’e pe jepe’a pe apytégui, moksha. Pe Bhagavad-gíta he’i: pe yvypóra oipe’ávo ijao yma ha omoĩvo peteĩ pyahu, upéicha avei pe ánga oheja pe tete yma ha oike peteĩ pyahúpe.
- Vúda jerovia. Vúda ombo’e ñembohetejey rehe, ha katu ánga oñemoambue’ỹre: tekove ha tekove apytépe ohasa pe apytu’ũ ha karma. Tíbetpe ko’ág̃aite peve ojeheka ha ojehechakuaa umi mbo’ehára ñembohetejey, techapyrã Dalái Lama.
- Jainismo ha Sikhismo. Kóvape avei ombo’e heñói apytépe ha karma rehe.
- Gyresia Ymaguare. Pe ánga jehasa rehe ombo’e Pitágoras. Platón omombe’u “Tetãme” pe Ér rembiasakue — peteĩ ñorairõhára ohecha hague mba’éichapa umi ánga oiporavo tekove pyahu.
- Kávála. Jerovia judía misticismope oĩ pe “gilgul” ñembo’e — ánga jere.
- Druzos Oriente Mediope ojeroja pe ánga mano rire heñói jeyha peteĩ yvypóra pyahúpe.
- Espíritismo. Hyãsiape Allan Kardec 1857-pe ombokuatia “Ángarekuéra Aranduka”. Ko’ág̃a espíritismo oñemyasãi hetave Vrasílpe.
- Heta tapicha Áfrika Kuarahyresẽgua ha tapicha ypykuéra Yvate Amérikape avei ojeroja umi omanóva heñói jeyha hogayguakuéra apytépe.
Kristianismo ha Islám rembiapo tuichavévape ndojejuhúi pe ñembohetejey ñembo’e. Ha katu heta tapicha jeroviáva katuete oñeinteresa ko mba’ére ha ojapo porandu.
Mba’éichapa oñembojoaju karma ha ñembohetejey, eikuaa pe kuatiápe karma ha ñembohetejey.
Mba’épa he’i umi tembikuaaty?
Ndojejuhúi gueteri tembikuaaty rupi ñembohetejey rehegua mba’e ohechaukáva. Ha katu oĩ tembikuaaty oñeha’ãva oikuaa porãve tekove ymaguare imandu’a rehegua. Ko’ápe oĩ mbohapy mba’e tuichavéva.
Mitãkuéra imandu’áva tekove ymaguare rehe
Pe tembikuaaty ojekuaavéva ojapo psikiátra Ian Stevenson Virginia Mbo’ehaovusupegua (EEUU). 1960-kuéra guive oho opa rupi yvy ape ári ha ohaípa umi mitã rembiasakue tekove ymaguare rehegua: Índiape, Sri Lankape, Lívanope, Túrkiape, Tailandiape, umi tlingit apytépe Aláskape. Ha’e ohecha umi téra, tenda ha mba’e oje’éva umi mitã. Iñeha’ãpyrépe oĩ 2500 mba’e ári. Pe aranduka peteĩha — “Mokõipa mba’e ohechaukáva ñembohetejey” (1966). Pe arandukápe “Ñembohetejey ha Tekovekuaaty” (1997) ha’e ombojoja umi mitã ra’y’ỹi umi omanóva jere rehe, umi mitã omombe’u haguéicha.
Stevenson rembiapo omohu’ã psikiátra mitã Jim Tucker. Iñarandukakuéra — “Tekove tekove mboyve” ha “Jevy tekovepe”. Jepi umi mitã oñepyrũ oñe’ẽ tekove ymaguare rehe 2-4 ary jave, ha 6-7 ary jave umi ñe’ẽngue oho.
Eikuaave hag̃ua: mitãkuéra imandu’áva tekove ymaguare rehe.
Ñembojevy tekove ymaguarepe
Ñembojevy ha’e peteĩ mba’e ojeporúva pe yvypóra oñembyatývo, jepi hipnosis rupive, imandu’ávo mba’e ymaguare rehe, umíva apytépe tekove ymaguare. 1970-kuérape psikóloga Helen Wambach ojapo atykuéra hetave mil tapicha oñeha’ãva ndive. Hetaiteva omombe’u ndaha’éi tekove herakuãvape, ha katu tekove sapy’aite ñemitỹhára ha tembiapohára. Ojekuaa hetave ñembojevy rehe psikiátra Brian Weiss aranduka rire “Heta tekove, heta mbo’ehára” (1988).
Eikuaave hag̃ua: mba’épa hína ñembojevy tekove ymaguarepe, mba’éichapa oiko peteĩ sesión ha wiki-kuatiápe “Ñembojevy tekove ymaguarepe”.
Tekove tekove apytépe
Hipnoterapeuta Michael Newton (1931–2016) omombe’u ndaha’éi tekove ymaguare, ha katu mba’épa imandu’a pe yvypóra umi tekove apytépe. Iñarandukakuéra — “Ángare jeho” (1994) ha “Ángare rembipota” (2000). Umívape ojehechauka ñe’ẽngue ojekuaáva heta tapichápe ko’ág̃a: ánga yvy, ánga aty, ánga mbo’ehára. Iñembokatupyryhára kuéra oñembokatupyry Newton Instituto-pe. Ijeheguiete hipnosis técnica, QHHT, ojapo Dolores Cannon (1931–2014).
Eikuaave hag̃ua: Michael Newton ha tekove tekove apytépe, wiki-kuatia Michael Newton rehegua, Dolores Cannon rembiapo.
Ñe’ẽ añete ñembohovaipápe
Umi tembikuaatyhára oñembohovaipáva he’i: pe mandu’a ikatu oñembojehe’a ñeimo’ã, arandukakuéra ojelee va’ekue, ta’angamýi ha ñe’ẽngue. Hipnosis rupive pe yvypóra ikatu “imandu’a” mba’e ndoikói va’ekue. Che aimo’ã kóva oikuaava’erã opa tapicha. Peteĩ arandukarenda porã ndohejái milagro. Ha’e ohechauka mba’e añete, tembikuaaty ha opaichagua ñeimo’ã, ha nde rejapo ne rembiapo.
Umi tembikuaatyhára ha arandukakuéra tuichavéva
- Ian Stevenson (1918–2007) — psikiátra, Virginia Mbo’ehaovusu. Mitãkuéra imandu’áva tekove ymaguare rehegua. “Mokõipa mba’e ohechaukáva ñembohetejey”.
- Jim Tucker — psikiátra mitã, Stevenson rembiapo omohu’ãva. “Tekove tekove mboyve”.
- Helen Wambach (1925–1985) — psikóloga. Ñembojevy atykuéra hetave mil tapicha oñeha’ãva ndive.
- Brian Weiss — psikiátra. “Heta tekove, heta mbo’ehára”.
- Michael Newton (1931–2016) — hipnoterapeuta. “Ángare jeho”, “Ángare rembipota”.
- Dolores Cannon (1931–2014) — hipnoterapeuta, QHHT técnica apohára. “Mano ha tekove apytépe”.
- Hans ten Dam — tembikuaatyhára Holandagua ha mbo’ehára ñembojevy terapia rehegua. Eikuaave hag̃ua — pe wiki-pe: Hans ten Dam.
- Maris Dreshmanis — ñembohetejeykuaatyhára, ñembohetejeykuaaty ha Ñembohetejeyopetã moñepyrũhára. Arandukakuéra.
Ñe’ẽryru: umi ñe’ẽngue tuichavéva
- Ñembohetejey — ánga heñói jey peteĩ tete pyahúpe pe ymaguare mano rire.
- Karma — mba’e apopy ha mba’e oikóva léi: pe yvypóra rembiapo ha ñeñandu omoambue hembiasakue ha tekovekuéra ouva’erã.
- Ánga — pe yvypórape, kóva ñembo’e rupi, ohasáva tekove ha tekove apytépe. Eikuaave hag̃ua: mba’épa hína ánga.
- Tekove ymaguare — tekove oikove hague pe ánga ko’ág̃a mboyve.
- Ñembojevy — mba’e ojeporúva pe yvypóra imandu’ávo ymaguare rehe, umíva apytépe tekove ymaguare.
- Tekove tekove apytépe — ára pe ánga, Newton omombe’u haguéicha, ohasa ánga yvýpe umi jeheñói apytépe.
- Ñembohetejeykuaaty — tembiapo ñembohetejey imandu’a rehegua. Che apytu’u, Maris Dreshmanis.
- Ñembohetejeykuaatyhára — tembikuaatyhára oipytyvõva pe yvypórape imandu’ávo tekove ymaguare rehe ha oikuaávo mba’éichapa oñembojoaju ko’ág̃a rehe. Eikuaave hag̃ua: ñembohetejeykuaatyhára.
Mba’éichapa ikatu remandu’a tekove ymaguare rehe ha mba’éichapa reiporavo peteĩ tembikuaatyhára?
Ikatu remandu’a tekove ymaguare rehe ñembojevy rupive. Hasymive ha py’aguapyve ojapo hag̃ua peteĩ tembikuaatyhára ndive. Ko’ápe oĩ mba’épa rejapova’erã, paso a paso.
- Elee, mba’éichapa oiko peteĩ sesión, reikuaa hag̃ua mba’épa reha’arõva’erã.
- Eipe’a tembikuaatyhára kuéra jehaipyre ha eiporavo umi oñe’ẽva ne ñe’ẽme.
- Eho peteĩ sesión-pe 3-4 tembikuaatyhára ndive. Upéi eiporavo pe ogustavéva ndéve, rejapo hag̃ua tembiapo pypukúve ne porandukuéra rehe.
- Eporandu tembikuaatyhárape he’i hag̃ua: moõpa oñembokatupyry, mboy arypa omba’apo, mba’éichapa oiko pe sesión, mba’épa hepy.
Mba’éichapa ñande jehaipyre iñambue umi mbo’ehao kuatiakuéragui? Umi mbo’ehao ohechauka mante iñembokatupyryhára kuérape. Mba’érepa ohechaukava’erã iñeha’ãrõhára kuérape? Ha ñande katu rombyaty opaite tembikuaatyhárape: opaite guaraní ñe’ẽva, opaite ingleñe’ẽva, opaite chinañe’ẽva, oimeraẽ mbo’ehaógui. Ko’ág̃a pe jehaipyrepe oĩ 1334 tembikuaatyhára. Nde reiporavo oimeraẽvape, ndaha’éi ñande ñembokatupyryhára mante.
Eikuaave hag̃ua: mba’éichapa reiporavo peteĩ regresólogo ha peligroso piko ñembojevy: añete ha japu.
Mba’épa hína Ñembohetejeyopetã?
Ñembohetejeyopetã ha’e peteĩ arandukarenda heta ñe’ẽme ñembohetejey ha tekove ymaguare rehegua. Pe tembiapo apytu’u che, Maris Dreshmanis. Pe arandukarendápe oĩ 317 ñe’ẽ rehegua kuatia. Kóvape oĩ kuatiakuéra, wiki-arandukarenda ñe’ẽngue rehegua, arandu grafiku ha tembikuaatyhára kuéra jehaipyre. Eikuaave hag̃ua pe tembiapo rehegua — pe kuatiápe “Mba’épa hína Ñembohetejeyopetã?”.
Pe tembiapo oñemopu’ã gueteri. Peteĩ ógaicha, ndojejuhúi gueteri opaite ovetã. Eñemonguatia, ikatu hag̃uáicha roinvita ndéve roipe’ávo vore pyahu. Umi oñemonguatiáva mante ikatu roha’ãrõ. Eñemonguatia.
Porandu jepivegua
Oĩ piko ñembohetejey?
Ndojejuhúi gueteri tembikuaaty rupi ohechaukáva. Ha katu oĩ hetaite mba’e ojehaipyre, tuichaitépe umi mitã michĩva rembiasakue, umi tembikuaatyhára ndaikatúiva ombohovái mba’e jepiveguápe. Nde remba’apova’erã mba’épepa rejerovia.
Ikatu piko remandu’a tekove ymaguare rehe ndejeheguiete?
Heta tapicha imandu’a ijeheguiete: kerápe, meditación-pe, peteĩ tendápe ojekuaáva ypyguive. Ha katu py’aguapyve ha hesakãve oiko peteĩ tembikuaatyhára ikatupyryva ndive. Emaña umi tekove ymaguare imandu’a rehegua techaukaha ha pe kuatiápe mávapa che ra’e tekove ymaguarepe — mba’éichapa reikuaa.
Peligroso piko ñembojevy?
Ñembojevy ha’e tembiapo mandu’a ha ñeñandu ndive. Sapy’apy’a ojehechauka ñeñandu mbarete. Upévare iporãva’erã reiporavo peteĩ tembikuaatyhára ikatupyryva ha reñemombe’u chupe ne mba’e rehegua. Eikuaave hag̃ua: mba’érepa peligroso ñembojevy.
Mba’éichapa iñambue ñembohetejey ánga jehaságui?
Ñe’ẽ jepiveguápe ha’e peteĩ mba’e. Arandupýpe “ánga jehasa” ha “metempsicosis” sapy’apy’a oje’e ánga ohasávo ndaha’éi yvypórape mante, ha katu mymbápe avei.
Mba’épepa añepyrũva’erã aleévo ñembohetejey rehegua?
Eñepyrũ Ian Stevenson arandukakuéra rehe mitãkuéra rehegua ha Michael Newton “Ángare jeho” rehegua. Ha ko kuatiápe — umi kuatiakuéra rehe mitãkuéra imandu’a rehegua ha ñembojevy rehegua.
Mba’éichapa ajuhu jey ko arandukarenda?
Ehaimie pe ñeha’ãrõhápe “ñembohetejey arandukarenda” térã héra “Ñembohetejeyopetã”. Ha iporãveha katu, eñongatu ko kuatia ne mandu’ahápe térã eñemonguatia.
Elee avei
- Tekove mano rire: mba’épa oiko ánga rehe
- Tembikuaatyhára kuéra jehaipyre
Apohára: Maris Dreshmanis, ñembohetejeykuaatyhára, Ñembohetejeyopetã moñepyrũhára. Ojehecha jey: Septiembre 2026.